PLATELETTEN ZENGİN PLAZMA UYGULAMALARI (PRP)

PRP doku iyileşmesini artırıcı etkisiyle yaklaşık 20 yıldır tıpta uygulanmaktadır.Plateletlerin içerdiği büyüme faktörleri ve biyoaktif proteinler iyileşme sürecinde önemli role sahiptirler. Yüksek konsantrasyonlu otolog platelet enjeksiyon greftleriyle kronik, iyileşmeyen kemik ve yumşak doku yaralanmalarında iyileşmenin hızlandırılması sağlanmaktadır.  PRP enjeksiyonu ile doğal iyileşmeyi artırarak kalıcı tedavi amaçlanmaktadır. Bu yönüyle geleneksel tedavilerin aksine inflamasyonu baskılamak yerine tetiklemek temel prensiptir.

PRP (plateletten zengin plazma-platelet rich plasma), tam kandan daha yüksek platelet içeren plazma kompenentidir. İçeriğinde çok sayıda büyüme faktörleri, sitokinler ve biyoaktif faktörler bulunur. Histolojik kanıtlar, kronik yumuşak doku dejenerasyonunda inflamasyondan ziyade tamir mekanizmalarındaki yetersizliğin patolojik süreçte rol oynadığını göstermektedir. İyileşme sürecine etkisi olduğu düşünülen büyüme faktörlerinin , lezyon yerine lokal olarak enjekte edilerek tendon ve kıkırdak doku rejenerasyonunu artırıcı etkisi ile tedavide potansiyel olarak kullanılabileceğini belirtmektedir.

Yara iyileşmesinde 3 faz vardır: 1. inflamatuar faz: hasar sonrası birkaç gün ile bir hafta arasında sürer. Hemostaz olur ve inflamatuar mediatörler ortamda artış gösterir. Sonraki günlerde vasodilatasyon ve büyüme faktörlerinin lökosit ve fibroblastları yara bölgesine çekmesiyle 2. faz olan proliferasyon başlar. İki hafta kadar sürer. Anjiogenez artar ve ekstraselüler matriks oluşmaya başlar. 3. faz  Remodelling fazı ortalama bir sene devam eder. Kollojen ve skar dokusunun yerleştiği ve olgunlaştığı fazdır.

PRP olarak tanımlanabilecek plazma için,  normal tam kana göre 3-5 kat daha yüksek oranda platelet bulunur. PRP olarak tanımlanabilecek plazma için , genel kabul görmüş net bir platelet konsantrasyonu değeri yoktur. Ancak tam kanda 150000/mic.lt ile 350000/mic.lt ye kadar bulunan plateletlerin sayısının , 5 mlt plazmada 1000000/mic.lt üzerinde olduğu zaman iyileşmeyi artırıcı etkisinden bahseden çalışmalar mevcuttur.

PRPdramatik inflamatuar cevaba yol açabildiğinden, enjeksiyon sonrası hastalarda 2-7gün sürebilen ağrı ve rahatsızlık hissine yol açabilir. Enjeksiyon sonrası hastaların 30 dk kadar gelişebilecek ağrı, senkop vb. komplikasyonlara karşı bekletilmesi uygun görülmektedir. Ağrı için buz, asetaminofen, narkotik analjezikler kullanılmalıdır. NSAİİ'lar 2-4 hafta yasaklanmalıdır. Son 7-10 gün içerisinde NSAİİ kullananlarda PRP enjeksiyonu tercih edilmemektedir.

PRP, ayak yaralarının iyileşmesini hızlandırmakta, dekübitislerin tedavisinde, osteoartrit, entezopatiler, tendinitlerin tedavisinde başarıyla uygulanmaktadır.