|
Hemodiyaliz
Hemodiyalizde, "yapay böbreğe", yani diyalizer denen özel bir filtre
içeren bir makinaya bağlanacaksınız. Kanınız bir süre vücudunuzun
dışında, bu filtrenin içinde dolaşarak tekrar vücudunuza dönecek. Bu
gerçekleştikçe atık ürünler uzaklaştırılır. Bu işlem sırasında hasta
kanının vücudun dışına çıkarılıp temizlenmesi için ;
i. Fistül: Bir toplar ve atar damarın cildin hemen altında, genellikle
ön kolda, birleştirilmesi ile iğnenin girişini kolaylaştırmak için kalın
bir damar elde edilir.
ii. Jugular vene (boyunda) geçici diyaliz kateteri yerleştirilmesi (acil
durumlar için): Yumuşak, plastik bir tüp boyun yan yüzünden damara
yerleştirilir. Bu ciltten dışarı çıkar ve kullanılmadığı zaman ağzı
kapatılarak yerinde bırakılır.
iii. Şant: Bir toplar ve atar damarın kol veya bacakta sentetik bir
materyal kullanılarak birleştirilmesiyle elde edilir. (doğal fistülün
oluşturulamadığı durumlarda başvurulur.)
gibi yöntemler kullanılır. Genelde yapılan işlem fistül açılmasıdır.
Fistül; hastada yeterli kan dolaşımını sağlamak için, atar damarla
toplar damarın birleştirilmesidir. Fistül açıldıktan sonra hasta; fistül
olgunlaşıncaya kadar; pıhtılaşma, enfeksiyon ve kanama bakımından
yakından izlenmeli ve fistülü korunmalıdır. Fistüllü bölgenin Korunması
· Fistüllü kolunuzla ağır kaldırmayınız
· Kolunuzu çarpmalardan koruyunuz
· Fistüllü koldan kan aldırmayınız
· Fistüllü koldan tansiyon ölçtürmeyiniz
· Fistülün üzerine saat takmayınız, dar kollu giysiler giymeyiniz
· Bölgedeki derinin esnekliği için yumuşatıcı kremler kullanınız
· Fistülünüz yeterince gelişmediyse bölgeye sıcak su pansumanı yaparak
akışkanlığın artma-sını ve damarlarınızın gelişmesini sağlayınız.
Fistülünüz aşırı gelişmişse kesinlikle sıcak su pansumanı yapmayınız.
· Fistüllü bölgeyi temiz tutunuz.
· Fistüllü bölgeyi soğuktan koruyunuz. Kışın gevşek yün eldiven giyiniz.
(Böbrek yetmezliği gelişmiş birinde, ileride diyaliz ihtiyacının
olabileceği hesaba katılarak, fistül açılabileceğinden, hastaların
tedavisi için hastaların kol damarlarından kan alınması, serum takılması
gibi işlemlerden kaçınmak gerekir. Bu tedaviler için el sırtı toplar
damarları kullanılmalıdır.)
Hemodiyalizin
Avantajları
Tedavinin eğitilmiş bir ekip tarafından
yürütülmesi.
· Tedavi kısadır: 4-6 saat her hafta 2-3 kez.
Hemodiyalizin
Dezavantajları
· Haftada 3 kez tedavi merkezine gitme süresi.
· Diyette potasyum, fosfor, sıvı ile ilgili bazı kısıtlamalar bulunması.
Periton Diyalizi
Periton karın boşluğunda bulunan organların etrafındaki zar için
kullanılan tıbbi terimdir. Periton zarının (membran) insanlardaki yüzey
alanı yaklaşık 2 metrekaredir. Periton diyalizinde (hemodiyalizden
farklı olarak özel bir membran yerine) periton membranı kullanılır. İlk
kez 1923 yılında Ganter tarafından gerçekleştirilmiştir. Periton
diyalizinin gerçekleşmesi için 3 teknik unsura gereksinim vardır:
1.Karına yerleştirilmiş kateter
2.Uygun diyaliz sıvısı
3.Kateter ve diyaliz sıvısı arasındaki bağlantı sistemi
Periton diyalizi tedavisi değişik şekillerde uygulanabilir. Bunlardan en
sık uygulanan teknik sürekli ayaktan periton diyalizidir. Periton
diyalizi makinesi kullanılarak değişik periton diyalizi teknikleri
geliştirilmiştir.
Sürekli ayaktan periton diyalizi
Periton boşluğuna doldurulan diyaliz sıvısının 4-8 saat beklemeyi
takiben yenisi ile değiştirildiği basit bir yöntemdir. Genellikle günde
4 kez hastanede veya evde yapılır. En önemli avantajı hasta tarafından
evde yapılabilmesidir. Bu tedavinin başarılı olmasında eğitim çok
önemlidir. Türkiye'de yaklaşık 1500 periton diyalizi hastası vardır.
|
